ฝากเด็กๆไว้กับโตโตโร่

 

Totoro-PictureBook-25thAnniversary-610x744

ไม่มีอะไรต้องกลัวหรอก ถ้าเราทำดีมันก็ไม่ทำอะไร กว่าที่เราจะรู้ตัว ซูซุวาตาริมันก็ไปกันแล้ว

คุณยายข้างบ้านว่าอย่างนั้น

ความกลัวเป็นปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นอยู่บ่อยๆในจิตใจเรา ก่อนที่เราจะเริ่มต้นทำสิ่งใหม่ๆหรือไปสัมพันธ์เกี่ยวข้องกับสิ่งใดที่เราไม่รู้ ภายในใจเรามักจะเห็นความกลัวเป็นลำดับต้นๆ ไม่ว่ามันจะมีสาเหตุมาจากอะไรก็ตาม ในหลายๆครั้งมันกลายเป็นอุปสรรคขวางกั้น ไม่ให้จิตใจเราพัฒนาเติบโตขึ้นมาอย่างสร้างสรรค์ ซึ่งมนุษย์ทุกๆชีวิตจำต้องเผชิญความกลัวอยู่เสมอๆ และหลายๆครั้งความกลัวทำให้เรากลัวจนไม่เป็นทำอะไรกันเลย ทั้งๆที่มันอยู่ในวิถีชีวิตประจำวันอยู่แล้ว แต่เราเองกลับไม่ได้เรียนรู้และพยายามเข้าใจมันอย่างจริงจัง จนกระทั่งสามารถเอาชนะหรือลดทอนความกลัวออกไปได้

แต่ถึงกระนั้นก็ตาม สำหรับเด็กๆไร้เดียงสาแล้ว ความกลัวกลับไม่ได้ทำให้เขาหรือเธอรู้สึกหวาดหวั่นเท่าไหร่นัก ถ้าเพียงแต่พ่อแม่หรือผู้ปกครองรู้จักเอาความกลัวมาผูกเข้ากับความสนุกสนาน,อารมณ์ขัน เพื่อสร้างโลกในจินตนาการ ให้กลายเป็นนิทานหรือตำนานมหัศจรรย์ กระทั่งเด็กๆสามารถผูกโยงเข้ากับวัฒนธรรมพื้นเพท้องถิ่นได้อย่างแนบสนิทแล้วไซร้ เนื้อหาสาระต่างๆที่ผสมผสานอยู่ในชีวิตนั้น ก็จะกลายเป็นเรื่องที่เปี่ยมไปด้วยพลังแห่งความฝันและความเหนือจริงที่อยู่ภายใต้บรรทัดฐานของการค้นหาความจริง

เพราะพวกเขารู้ว่าความจริงเหล่านั้นมีคุณค่า ความดีและงดงามในตัวมันเองโดยไม่จำเป็นต้องเอาเหตุผลอะไรมายืนยันให้ยุ่งยาก ถ้าอยากจะเห็นหรือเข้าใจอย่างเด็กๆ ก็ต้องไร้เดียงสาเยี่ยงเด็กๆใช่ไหม? ความเป็นจริงในจินตนาการเหล่านี้ มันคงไม่ค่อยตรงกับความจริงแบบผู้ใหญ่สักเท่าไหร่ มันพิสูจน์ไม่ได้ด้วยตาเห็นหรือหูได้ยินแบบที่คนโตๆแล้วเขารู้กัน การจะพิสูจน์ค้นหา ก็แค่ต้องทำตามวิธีแบบเด็กๆเขาทำกันเท่านั้นเอง

ในการ์ตูนเรื่องนี้เริ่มเรื่องด้วยการย้ายบ้าน มีพ่อ ลูกสาวคนโตชื่อ ซัทซึกิและลูกคนเล็กชื่อ เมย์ กำลังนั่งรถเดินทางไปอาศัยอยู่ในชนบทแห่งหนึ่งในเขตพื้นที่เกษตรกรรม เป็นท้องไร่ปลายนาและป่าเขาอันอุดม บ้านใหม่ที่พวกเขากำลังจะย้ายเข้าไปอยู่ ก็ดูเก่าคร่ำคร่า แถมเสาผุๆก็จวนเจียนจะล้มพังลงมาอยู่แล้ว  เมื่อเด็กทั้งสองได้เห็นพวกซูซุวาตาริในห้องน้ำเป็นครั้งแรก คุณพ่อพยายามอธิบายด้วยหลักการอย่างง่ายๆว่า เวลาเราเล่นอยู่กลางแจ้งนานๆ ตายังไม่ชินกับความมืดเมื่อเข้ามาอยู่ในที่ไม่มีแสงอย่างกะทันหัน เราจะมองเห็นเป็นจุดดำๆซึ่งเรียกว่า มัคคุโระคุโระสุเกะ

giphy (1)

หลังจากนั้น ใช้เวลาไม่นาน เมย์ก็จับตัวมันได้จังๆเลยในห้องใต้หลังคาฝุ่นจับหนาเขรอะ ที่ซ่อนของพวกซูซุวาตาริ คุณยายข้างบ้านบอกว่า ซูซุวาตาริชอบมาอยู่ในบ้านเก่าๆที่ไม่มีใครอยู่ แล้วทำให้ทุกอย่างกลายเป็นฝุ่นดำๆ

เกิดมาก็ไม่เคยได้ยินได้ฟังใครอธิบายอย่างนี้เหมือนคุณยายเลย อืม..มันน่าเชื่อไหมล่ะ ถามว่าได้ฟังอย่างนี้แล้วกลัวน้อยลงรึเปล่า เด็กๆมันก็มีบ้างนะ แต่ที่แน่ๆอย่างหนึ่งที่เกิดขึ้นในใจคือ มันอยากรู้อยากเห็นมากขึ้น ความกลัวก็เลยอ่อนกำลังลงไป ในวันต่อมาขณะที่พ่อกำลังทำงาน ส่วนเมย์ก็เล่นไปตามประสาอยู่ภายในบริเวณบ้าน เล่นไปเล่นมาไปเจอเอาเจ้าตัวเล็กๆขนฟูๆกำลังขนเมล็ดต้นโอ๊ค จึงตามไปเจอเจ้าตัวขนฟูใหญ่อ้วนซึ่งเมย์เรียกว่า โตโตโร่

samme-mejias-my-neighbor-totoro

เมย์บอกซัทซึกิว่า จะพาไปหาเจ้าตัวนี้ แต่หาเท่าไหร่ก็ไม่เจอ พ่อบอกว่า เมย์น่ะโชคดีนะที่ได้เจอเจ้าป่าเข้าให้แล้ว การพูดคุยอย่างใส่ใจของคุณพ่อเท่ากับเป็นการยอมรับฟังและเชื่อว่าเป็นความจริงตามที่ลูกบอก คือเชื่อทั้งๆที่พ่อไม่ได้พบเห็นด้วยตาตัวเองเลย หลังจากนั้นคุณพ่อจึงพาลูกๆไปคารวะเจ้าที่เจ้าทางเพื่อขอฝากเนื้อฝากตัว พ่อย้ำเตือนเด็กๆว่า ไม่ใช่ว่าเราอยากพบโตโตโร่ก็จะได้พบเสมอไปนะ นั่นก็คงแล้วแต่โชค เราจะพบท่านตลอดเวลาไม่ได้หรอก สอนแบบนี้มันเข้าใจได้เลย เพราะมันรู้มันพบได้จากประสบการณ์จริง

พ่อชอบบ้านหลังนี้และแม่ก็ชอบเหมือนกัน แม่บอกว่าต้องรีบหายป่วยเร็วๆซะแล้วสิ จะได้ออกจากโรงพยาบาลเร็วๆเพื่อไปอยู่ที่บ้านผีสิง อยากจะเจอผีจังเลยได้ยินหยั่งนี้แล้วทำให้รู้สึกตื่นเต้นอยากรู้อยากเห็นไปกับแม่ด้วย และแล้วในคืนวันฝนตก เมย์และซัทซึกิก็ได้เจอโตโตโร่อย่างน่าประทับใจอีกครั้ง

tumblr_n32nzjimXK1sqhwfoo1_500

ทั้งสองได้รับของขวัญเป็นเมล็ดพันธุ์ต้นไม้แทนคำขอบคุณสำหรับร่มกันฝน ต้นไม้เป็นของวิเศษ ที่หยั่งรากให้แก่โลกและดูดซับเอาแร่ธาตุต่างๆจากใต้ผิวดินลึกๆขึ้นมา แล้วทิ้งใบ, เปลือก, ดอก, และผล รวมไปถึงลำต้นที่แก่ชราล้มตายให้กลายเป็นอาหารแก่สรรพชีวิต อีกทั้งยังเป็นร่มกันฝนอย่างดีให้แก่ผืนดินไม่ให้ถูกน้ำชะพาไหลไป โดยมีรากช่วยซึมซับน้ำเอาไว้ไม่ให้ไหลท่วมไปอย่างสูญเปล่า เป็นประโยชน์ต่อทุกๆชีวิต

เมย์นั้นรู้สึกตื่นเต้นไปกับการถือกำเนิดหรือการงอกของเมล็ดพันธุ์ต้นไม้มากมาย ที่โตโตโร่ให้มา สำหรับเด็กๆแล้วการเห็นความฝันกลายเป็นความจริงเป็นสิ่งที่มีคุณค่าสำหรับพวกเขามาก มันเท่ากับเป็นการพิสูจน์ว่าสิ่งที่พบเจอนั้นเป็นเรื่องจริง จริงยิ่งกว่าเรื่องเล่าในนิทานหรือในตำนานปรัมปราเสียอีก ทั้งๆที่เรื่องราวจริงๆบางทีมันอาจถูกเล่าจนกลายเป็นนิทาน แล้วนิทานนั้นก็เล่าต่อๆกันมาจนกลายเป็นตำนาน แปรเปลี่ยนไปตามวัฒนธรรมประเพณีความเชื่อ หรือแม้กระทั่งอิงอาศัยอยู่กับเรื่องในธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมรอบๆตัวเรา

tumblr_m582go3c6h1r72wsuo1_500

การงอกเงยของเมล็ดต้นไม้เติบใหญ่ขึ้นสู่ฟากฟ้าและหยั่งรากลงสู่ในผืนดิน เปรียบได้กับการเติบโตทั้งกายที่แข็งแรงและใจที่มีรากฐานอันมั่นคง ร่างกายบริโภคอาหารเข้าไปตามสัญชาตญานการเอาตัวรอด ส่วนใจก็เรียนรู้ชีวิตความเป็นอยู่ เจริญเติบโตขึ้นไปตามวัย เปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลา พร้อมๆกับรับเอาความรักความอบอุ่นความงดงามทางวัฒนธรรมประเพณีความเชื่อ, เรื่องเล่า, ตำนาน,ความฝัน ประสานเข้ากันกับธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม จึงผูกสัมพันธ์กับความเป็นมาเหล่านั้นจนกลายเป็นภูมิปัญญาที่จะทำให้จิตใจเข้มแข็งปราศจากความกลัวต่อการดำเนินชีวิตในโลกใบนี้ รู้ว่าจะต้องทำอย่างไรกับชีวิตต่อไป

tumblr_letr3lVI9x1qcj2uc

ผ่านสายตาและจินตนาการแบบเด็กจึงจะเห็นโตโตโร่ แต่พอเราโตขึ้นทำไมถึงมองไม่เห็นโตโตโร่อีกเลย มันเป็นเพราะอะไร? หรือเป็นเพราะว่าเราไม่ยอมรับรู้ หรือรู้จักจินตนาการอย่างสร้างสรรค์เหมือนเมย์และซัทซึกิ ทั้งสองเรียนรู้และใช้ช่วงเวลาในชีวิตวัยเด็กได้อย่างมีความหมาย ทุกสิ่งทุกอย่างรอบๆตัวจึงค่อยๆหล่อเลี้ยงและกลายเป็นเบ้าหลอมให้เด็กน้อยได้เข้าใจชีวิตจากประสบการณ์เรียนรู้ตามความเป็นจริงในตอนนั้น

ซัทซึกิไปขอให้เพื่อนบ้านและโตโตโร่ช่วยตามหาน้องสาว ที่พยายามไปหาแม่ซึ่งป่วยอยู่ที่โรงพยาบาล จากการช่วยเหลือของโตโตโร่และรถบัสแมว ทำให้พี่สาวหาน้องเจอในที่สุดและไปแอบเยี่ยมแม่ที่โรงพยาบาล การ์ตูนเนื้อหาเรียบง่ายใสซื่อ ไม่มีอะไรซับซ้อน ภายใต้ผู้คนและสิ่งแวดล้อมที่ดีเหล่านี้นี่แหละ จะทำให้เด็กๆเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่มีความพร้อมสมบูรณ์ทั้งร่างกายและจิตใจต่อไปในอนาคต หากพิจารณาให้ดีๆทุกคนรอบตัวเราไม่ใช่ใครอื่นเลย คือ โตโตโร่นั่นเอง

tumblr_lksxi2jfJV1qehmh1o1_500

โตโตโร่เป็นทั้งเพื่อนในจินตนาการ(ล่องหน) เป็นเพื่อนยามยาก ตลอดจนเป็นเพื่อนเล่น แต่กระนั้น หากเรามองเข้ามาหาผู้คนใกล้ตัวสักนิด โตโตโร่อาจเป็นญาติพี่น้องของเราเอง หรือเพื่อนบ้าน แม่ค้าในตลาด ตำรวจป้อมยาม เป็นคนขายปาท่องโก๋ เฮียขายไอศครีม เจ๊ขายน้ำจับเลี้ยง บุรุษไปรษณีย์ ไม่เว้นแม้กระทั่งคนกวาดถนนและคนเก็บขยะ ผู้คนเหล่านี้เป็นชีวิตที่เกี่ยวโยงกับเราไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง เป็นส่วนหนึ่งที่ผ่านเข้ามาในชีวิตเรา ที่เราจำเขาหรือเธอได้โดยหน้าที่ หรือไม่ก็จำไม่ได้ ไม่สนใจและไม่รู้จักเอาซะเลย คือหลงลืมความเป็นมนุษย์ในตัวพวกเขาไปแล้ว แต่ถ้าเรารู้จักโตโตโร่ในคนเหล่านั้นบ้าง ใส่ใจมากขึ้น นั่นย่อมช่วยให้ความกลัวความไม่ไว้วางใจความหวาดระแวงในใจเราลดน้อยลงได้ เมื่อความรู้สึกเหล่านั้นเกิดขึ้นก็มีความเป็นไปได้ว่า บ้านของเราลูกๆของเราคงไม่จำเป็นต้องฝากใครแล้ว เพราะว่าโตโตโร่ทุกๆคนจะคอยดูแลกันและกัน ดุจดังเป็นครอบครัวชุมชนสังคมและเพื่อนร่วมทุกข์ร่วมสุขในโลกใบเดียวกันนี้เอง

 เขียนโดย ญาเฮ ดา(Iechyd Da)

ลงในสารโกมล ฉบับเดือนมกราคม-กุมภาพันธ์ ๒๕๔๗ ปีที่ ๒๒

รูปบนสุดมาจาก http://www.ign.com/articles/2013/09/26/totoro-celebrates-25-years-with-new-books

รูปเมย์จับซูซุวาตาริ http://giphy.com/gifs/96ayqIqaTqQlW

โตโตโร่น้อยล่องหน http://imagelair.blogspot.com/2012/09/my-neighbor-totoro-tonari-no-totoro.html?m=1

รูปกางร่มกระโดดมาจาก http://www.squidoo.com/ghiblimuseum

รูปไหว้เจ้า เอ้ยขอพรให้เมล็ดพันธุ์งอกเงย https://www.tumblr.com/search/chu-totoro

รูปโตขึ้น โตขึ้น โตขึ้น http://www.tumblr.com/search/blue%20totoro

รูปรถบัสแมว http://ghibli-gifs.tumblr.com/post/5287844572/submitted-by-bewareofmpreg

Advertisements

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s