ฤาเป็นเพียง ความทรงจำ เมื่อวันวาน

ต่อจากตอนที่แล้ว ” วันวาน เป็นเวลาเดียวกับวันนี้ ” (จากภาพยนตร์การ์ตูนเรื่อง Only Yesterday)

เวลาเราต้องแบ่งซอยของออกมาเท่าๆกัน เรามักใช้ตัวเลขจำนวนเต็มในการแบ่ง เราจะเห็นมันได้จริงว่ามันถูกแบ่งออกมาแล้วเป็นเช่นไร แต่เมื่อคิดเอาตัวเลขเศษส่วนมาหารมันจึงไม่เห็นว่ามันจะเป็นจริงได้อย่างไร ด้วยเหตุนี้เองภาพของการหารเศษส่วนจึงสำคัญนักสำหรับทาเอโกะ เพราะมันตอบคำถามเรื่อง “ภาพที่เห็นตามความเป็นจริงไม่ได้” พี่สาวก็ไม่ยอมอธิบายเพราะอธิบายไม่ได้ บอกแต่ให้ท่องตามหลักการคือเมื่อหารด้วยเศษส่วนก็ต้องกลับเศษเป็นส่วน มันจึงไม่สอดรับต่อรูปแบบการเรียนรู้ที่ทาเอโกะเห็นอยู่คือการเกี่ยวข้องสัมพันธ์สิ่งต่างๆโยงเข้าหาชีวิตจริง แน่นอนที่ว่ามันต้องมีหลักการ แต่หลักการแบบใดล่ะที่สอดคล้องเข้ากับชีวิตจริง เป็นสิ่งที่สามารถนึกภาพเห็นได้หรือมีอยู่จริงสำหรับตัวเธอในวัย ๑๐ขวบ

การอธิบายเรื่องการหารเศษส่วนนี่อาจไม่ง่ายนัก แต่ถ้ามองมันในรูปแบบอื่น อย่างเช่น แทนด้วยตัวเลขจุดทศนิยม หรือการคูณกันด้วยเศษส่วน บางทีเราอาจค้นพบคำถามใหม่ๆ ว่า สิ่งที่เห็นว่าเป็นจริงจับต้องได้อาจไม่ได้พิสูจน์ว่า “สิ่งที่เป็นจริงจับต้องไม่ได้ไม่เป็นอยู่จริงนะ!” กระทั่งการตอบคำถามอย่างที่โทชิโอะพูดไปด้วยความเข้าใจมั่นคงแน่วแน่ในเรื่องเกษตรกรรมที่สัมพันธ์กับธรรมชาติในทางเกื้อกูลกัน มันก็ตอกย้ำความจริงที่ว่าพื้นที่สำหรับผู้คนที่นึกคิดต่างไปจากคนอื่นมันมีอยู่ และมันต้องอาศัยความเข้าใจบางอย่าง หรือการตั้งคำถามที่ยืนหยัดมั่นคงต่อการค้นหาความเป็นจริงที่มากพอ จึงจะทำให้คนเหล่านี้กล้าที่จะกระทำในสิ่งที่ตนเองเห็นว่ามันน่าจะเป็นไปได้ ในขณะที่ผู้คนในสังคมส่วนใหญ่ไม่เห็นดีเห็นงามคล้อยตามแม้แต่น้อย

ถึงแม้ว่าโทชิโอะจะเอาคำพูดของคนอื่นมาใช้เป็นสิ่งยึดเหนี่ยว แต่กระนั้นก็ตามมันสะท้อนทัศนคติของเขาเองว่าถ้าเราจะทำอะไร? เพื่อสิ่งใด?ก็ต้องทำให้เห็นจริง มิใช่สักแต่ว่าทำตามผู้อื่นฝ่ายเดียวโดยไม่สืบสาวค้นหาความจริงของสิ่งนั้น เมื่อใดที่ประจักษ์แจ้งแจ่มชัดต่อสิ่งที่เรากระทำอยู่ เมื่อนั้นเราเองนั่นแหละที่จะเข้าใจมันเป็นอย่างดี รู้แจ้งแทงตลอดไม่หลงเหลือความสงสัยใดๆ ให้ค้างคาอยู่ใน “ความไม่รู้ไม่แน่ใจ” อีกต่อไป การตอบคำถามเยี่ยงนี้ของโทชิโอะเท่ากับเป็นการเสนอมุมมองในโลกของคนที่เริ่มกลับมาเรียนรู้จักธรรมชาติ ป่าเขาตามวิถีเกษตรกรรมอย่างเข้าใจจริงๆ จึงเห็นจริงเกินกว่าแค่การคิดนึก

การที่โทชิโอะเล่าเรื่องตัวเขาเองจึงกลายเป็นการให้กำลังใจต่อทาเอโกะไปโดยปริยาย ในขณะเดียวกันเขาก็รู้สึกชื่นชมระคนแปลกใจในความยึดมั่นเรื่องการหารเศษส่วนสมัยประถมของเธอ หากเศษส่วนเป็นทางออกของการคำนวณตัวเลขเพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ลงตัวในความไม่ลงตัวของจุดต่างๆที่เรียงถี่ยิบเป็นเส้นสายของตัวเลขเศษส่วนหรือทศนิยมที่ต่อเนื่องกันอยู่ระหว่างจำนวนเต็มแล้วไซร้ การคิดคำนวณเรื่องการหารและการคูณ มันก็คงเป็นเรื่องของการหาความสัมพันธ์ที่ก้าวไปมาระหว่างจุดของตัวเลขจำนวนเต็ม ซึ่งบางทีมันอาจลงตัวกับตัวเลขจำนวนเต็มบางตัว หรือไม่ก็เป็นเศษส่วนหรือจุดทศนิยมในบางครั้ง ไม่ว่ามันจะเป็นอะไรก็ตามมันก็ย่อมเป็นจุดๆหนึ่งบนเส้นอยู่ดี อันที่จริงแล้วเลขจำนวนเต็มใดๆ คือเศษส่วนที่มีตัวเลข ๑เป็นตัวส่วนเสมอ

เราอาจเรียกความสัมพันธ์ของตัวเลขเหล่านี้ว่าความลงตัวของเส้นต่อเนื่องของการเพิ่มขึ้นหรือลดลงของตัวเลขจำนวนเต็ม เราคงมองไม่เห็นจุดเหล่านี้บนเส้นหรอก ถ้าเราไม่ลองจุดลงไป ณ ที่หนึ่งที่ใดบนเส้นนี้ ทีนี้ถ้าเราจะคำนวณมันด้วยการคูณ การหาร การบวก การลบ อันใดอันหนึ่ง นั่นขึ้นอยู่กับว่าเราใช้มันสำหรับดำเนินชีวิตอย่างไร การหารหรือการคูณด้วยเศษส่วนอาจเปรียบได้กับชีวิตที่เร่งรีบไปข้างหน้าหรือการถอยหลังกลับแบบทันควันโดยที่ยังไม่ทันได้ลิ้มรสของความสุขระหว่างทาง ต่างจากการบวกกับการลบด้วยเศษส่วนซึ่งเราสามารถมองดูชีวิตดำเนินไปอย่างแช่มช้า ไปข้างหน้าหรือถอยไปข้างหลัง มีเวลาให้ได้สัมผัสกับความสุขง่ายๆมากมายตามรายทาง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ชีวิตที่ดำเนินไปอย่างอารีอารอบต่อผู้คนรอบตัว อยู่อย่างบรรสานสอดคล้องกับธรรมชาติป่าเขาแม่น้ำลำคลอง รับรู้ตามจริงเท่าที่เห็นอยู่ ณ วันนี้เวลานี้ขณะนี้

มีวันนี้ได้เพราะมีเมื่อวานนี้ พรุ่งนี้จะมีได้ก็เพราะวันนี้ เพราะฉะนั้นปัจจุบันนี้เป็นอย่างไร อดีตย่อมเป็นไปเยี่ยงนั้น อนาคตก็เช่นกันเป็นผลลัพธ์ของวันวาน วันวานจึงเป็นเวลาเดียวกันกับวันนี้ เนื่องจากมันเป็นเหตุเป็นปัจจัยเอื้อให้กันและกันคงอยู่อย่างที่เห็นและเป็นไป “ถึงวันนี้จะไม่ดี ก็ยังมีวันพรุ่งนี้ ถึงวันพรุ่งจะไม่ดี ก็ยังมีวันมะรืน ถ้าวันมะรืนยังไม่ดี ก็ยังมีวันอื่น วันพรุ่งนี้จะยังมีอยู่เสมอ” แม้เพลงนี้จะปลอบประโลมใจให้ความหวังและให้กำลังใจต่อโทชิโอะ ทั้งๆที่โดยเนื้อหาแล้วมันหมายถึงการผลัดวันประกันพรุ่งก็ตามที ทว่าในเวลาที่ความมืดมัวครอบคลุมชีวิตอาจทำให้เรามองไม่เห็นหนทางใดๆ ให้เราเดินต่อไป แต่เมื่อใดที่วันเวลาเคลื่อนหมุนไปตามจังหวะของชีวิตที่ไม่รีบเร่งเกินไปนัก มันคงจะมีวันดีได้ไม่วันใดก็วันหนึ่ง ถึงแม้เราจะไม่เห็นผลลัพธ์ทันทีในเวลาที่เราต้องการจริงๆ ทว่าคงมีสักครั้งที่เวลาหมุนมาตรงกันพอดีกับความปกติสุขของชีวิตบ้าง เมื่อเวลานั้นมาถึงเราจะรู้และเข้าใจมันได้เองนั่นแหละ

เพลงส่งท้ายการ์ตูนเรื่องนี้บรรยายความรู้สึกของความรักก็จริงอยู่ แต่เนื้อหาทั้งหมดในเรื่องกล่าวถึงการนึกคิดย้อนกลับไปในอดีตของความทรงจำแห่งความสุขความทุกข์ระคนกันที่ยังคงค้างคาใจ สิ่งเหล่านี้ไม่ใช่เพียงความทรงจำเท่านั้นที่มากระทำต่อเรา แต่เราเองนั่นแหละที่กระทำต่อความทรงจำนั้นด้วย การเดินทางของทาเอโกะเป็นเหมือนรำลึกอดีต หรือย้อนเวลากลับไปสู่ความทรงจำเมื่อวันวาน ไปพร้อมๆกับการท่องเที่ยวและใช้ชีวิตชนบทตามที่เธอใฝ่ฝันมาตั้งแต่เด็กๆ เสมือนว่ากลับมาทำความเข้าใจต่อปีกผีเสื้อที่กำลังกระพือลอยอยู่เหนือลม แล้วมองลงมาที่ตัวเองว่า ความเป็นฉันในวันวานที่พาตนเองโบยบินไปในวันนั้นมันยังคงอยู่ไหม? ประทับจำฝังใจอย่างไร? ในวันนี้ ฉันยังเป็นเหมือนเดิม หรือว่าคิดไปเอง แกล้งทำเป็นอย่างนั้นอย่างนี้ อันที่จริงแล้วฉันเข้าใจ รู้ใจและซื่อตรงต่อความรู้สึกของตัวเองหรือไม่ หากทาเอโกะรู้สึกกับสิ่งที่เกิดขึ้นในขณะนั้นจริงๆ ความทรงจำเหล่านั้นมันก็คงจะถูกสายน้ำพัดพาไป ไม่จมลงใต้น้ำเป็นตะกอนฝังใจอีกต่อไป คำถามว่าทำไม? อาเบะคุงจึงไม่ยอมจับมือฉัน ทำไม? คุณพ่อถึงไม่ให้ฉันแสดงละคร และทำไม? เพื่อนๆจึงมีบ้านในต่างจังหวัดให้กลับไปเที่ยวกันตอนปิดเทอมอาจไม่มีอีกต่อไป ถ้าทาเอโกะรู้จักไขกุญแจแห่งความเข้าใจภายในตัวเอง กระทำเช่นเดียวกับที่โทชิโอะบอกเธอ คือมองให้เห็นใจตัวเองตามจริง ถึงจะเข้าใจตนเองตามกาล

เขียนโดย ญาเฮ ดา(Iechyd Da)

สารโกมล พฤศจิกายน-ธันวาคม ๒๕๔๙ ปีที่ ๒๔

รูปบนสุดมาจาก  http://benten.rubberslug.com/gallery/master_query.asp?SeriesID=39013

รูปนั่งรถบนกองฟาง มาจาก http://yaydrienne.tumblr.com/post/28841543386

รูปนั่งเล่นบนพื้นหญ้า มาจาก http://anfibiamente.blogspot.com/2011_02_01_archive.html

Advertisements

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s